مرداد, 1396 بدون نظر راهنمای پزشکی

دیسپلازی در سگ ها

ممکن است تا کنون سگ ژرمن شپردی را دیده باشید که در سنین حدود 7 – 8 ماهگی ، درست در زمانی که رشد جسمانی قابل ملاحظه ای دارد، در ناحیه پا دچار لنگش می شود، به خوبی نمی دود و پس از اندکی فعالیت بدنی خسته شده، تمایلی به ادامه فعالیت نشان نمی دهد. شاید نام بیماری Hip dysplasia یا عارضه تشکیل نادرست مفصل لگنی – رانی را از دامپزشک خود شنیده باشید و از این که به شما توصیه شده حیوان خود را به دلیل احتمال وراثتی بودن علت این عارضه ، عقیم کنید، ناراحت شده باشید.

این عارضه به دلیل تکامل غیر عادی مفصل اتصال دهنده استخوان ران به لگن به وجود می آید و ممکن است باعث در رفتگی ناقص و یا حتی کامل سر استخوان ران از لگن در سگ های جوان، و در ادامه تخریب مفصل و عوارض شدید تر در سگ های مسن تر شود. فاکتورهای متعددی می توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند که از این میان می توان به فاکتورهای وراثتی و نیز فاکتورهای محیطی اشاره کرد. به هر حال، فاکتورهای ژنتیکی ، نقش اولیه و مهم تری را ایفا می کنند و عوامل محیطی، مانند رشد سریع حیوان و وزن گیری با سرعت بالا به دلیل دریافت غذای زیاد ، در شکل گیری چنین مفصل معیوبی موثر خواهند بود.

همچنین التهاب های مفصلی به همراه عفونت مایع مفصلی که در بسیاری موارد ، متعاقب ضربه های خفیف اما مداوم به مفصل ایجاد می شوند. ممکن است از عوامل به وجود آورنده ی چنین عارضه ای باشند. از مهم ترین علل درد حیوان که باعث می شود حیوان تمایل و توان فعالیت بدنی زیاد را نداشته باشد، کشیدگی رشته های فیبروز کپسول مفصلی، در نتیجه در رفتگی ناقص مفصلی است که مسلما باعث ایجاد درد شدید و متعاقب آن لنگش حیوان خواهد شد.

گاهی ممکن است بد شکل شدن استخوان لگن در محل اتصال با استخوان ران ، و یا شکستگی های کوچک در محل، این درد و ناراحتی را افزایش دهند، لازم به ذکر است که رخداد این عارضه، در سگ های نژاد بیشتر از نژاد کوچک و در گربه ها بسیار نادر است.

 

علائم دیسپلازی مفصل لگنی

صاحب حیوان زمان متوجه درگیری حیوان خود می شود که با علائمی نظیر مشکل در ایستادن بعد از مدتی نشستن ، عدم تحمل تمرین و لنگش های متناوب و یا حتی مداوم رو به رو می شود. لنگش حیوان به طور ناگهانی در طی تمرین و یا بعد از فعالیت های بدنی افزایش می یابد. در حیوانات جوان عارضه در سنین 5 الی 10 ماهگی تشخیص داده می شود. گاهی صاحب حیوان متوجه یک چرخش غیر عادی مفصل به سمت خارج در هنگام راه رفتن می شود و گاهی عضلات ناحیه لگن در سمت درگیر نسبت به سمت مقابل کوچک تر می ماند.

تشخیص قطعی باید بر مبنای معاینه دقیق توسط جراح دامپزشک و اخذ عکس رادیو گراف باشد. شاید جراح لازم بداند جهت تکمیل روند معاینه، حیوان را با داروی آرام بخش تا حدی آرام کند. درمان این عارضه بسته به سن، مرحله بیماری ، امکانات و شرایط نگهداری حیوان، می تواند به صورت محافظه کارانه و دارویی و یا در صورت لزوم به صورت جراحی انجام گیرد.

اگر چه مداخله فوری جراحی می تواند تا حدودی زیادی پیشگویی بهبودی بیماری را افزایش دهد، اما باید توجه داشت که حدود 75 درصد از بیماران جوانی که به روش محافظه کارانه درمان شده اند، با افزایش سن و بلوغ ، به فعالیت فیزیکی قابل قبولی بازگشته اند.

بنا به تشخیص جراح دامپزشک ، جراحی برای بیماران مسن تری که درمان محافظه کارانه در آن ها موثر نبوده و یا در حیوانات جوانی که جهت فعالیت خاص ورزشی نگهداری می شوند ، و یا در صورتی که صاحب حیوان توانایی صرف وقت و انرژی جهت درمان محافظه کارانه را نداشته و مایل باشد ، روند تخریب مفصل را هر چه سریع تر متوقف نماید، انجام می پذیرد.
علایم و نشانه ها

*لنگش پای عقبی (یک یا هر دو پا)
*تلو تلو خوردن
*ناراحتی هنگام تلاش برای دراز کشیدن یا ایستادن
*بی میلی به دویدن
*راه رفتن غیر عادی
*عدم تمایل به پرش حتی از ارتفاع بسیار کم
*کاهش فعالیییت / عدم تحمل تحرک زیاد
*بعضی از سگ های مبتلا به این بیماری،هنگام راه رفتن یا بلند شدن،از پایشان صدای تیک مانندی مثل قلنج می آید.
*کاهش توده ی عضلانی در پا های عقب (در موارد مزمن)

تشخیص

در صورت مشاهده ی علایم و نشانه های ذکر شده باید سریعا به دامپزشک مراجعه کنید تا دامپزشک راه رفتن و همه ی موارد لازم را چک کند که تشخیص داده شود حیوان خانگی شما مبتلا به دسپلازی هیپ است یا بیماری های دیگر با علایم مشابه …
*برای تشخیص رادیو گرافی (X-ray) لازم است که تایید شود مفصل ران دیسپلاستیک است یا خیر.اشعه ی X درجه دیسپلازی و میزان آرتریت مرتبط را نشان میدهد.
در سگ های بازیگوش جوان ، این ارزیابی معمولا با آرام بخش و یا حتی بیهوشی انجام می شود.علت آن است که لمس و دستکاری لگن با تکان خوردن آنها میتواند بسیار دردناک باشد.

دیسپلازی هیپ در سگ ها (Hip Dysplasia)

درمان

امروزه درمان های مختلف پزشکی و جراحی در دسترس است که میتواند ناراحتی سگ شما را برطرف کند و سهولت در تحرک و فعالیت را به آنها بازگرداند.نوع درمان به عوامل متعددی از جمله: سن سگ،شدت مشکل و ملاحظات مالی بستگی دارد.
درمان پزشکی میتواند شامل موارد زیر باشد:
*کاهش وزن
*ورزش با شدت متوسط
*دارو های ضد التهابی برای کاهش درد و التهاب اطراف مفصل ران
اگر درمان پزشکی به بهبود سلامت سگ کمک نکند،درمان از راه عمل جراحی انجام میشود.

درمان محافظه کارانه

در ابتدا حیوان به مدت 10 الی 14 روز استراحت مطلق داشته باشد. در طی این مدت لازم است اقداماتی در جهت کاهش درد و ناراحتی حیوان و کمک به تشکیل بافت فیبروز در مفصل انجام گیرد.

از این میان می توان به حرکت دادن مفصل در محدوده حرکتی خود به آرامی، گرم کردن و ماساژ ناحیه ، تحریک الکتریکی و … اشاره کرد.

این اقدامات 4 بار در روز انجام می گیرد. آب درمانی شامل شنا و حرکت دادن مفصل در زیر آب، بسیار مفید است. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی بنا به تجویز جراح دامپزشک بسیار مفید خواهند بود. باید توجه داشت که مصرف این دارو ها ممکن است باعث بهبودی کاذب در وضعیت بیمار شده، بیمار تمایل به خروج از وضعیت استراحت را داشته باشد. که صاحب حیوان باید از فعالیت بدنی بیمار جلوگیری به عمل آورد.

در مورد بیماران بالغی که دچار روند مزمن تخریب مفصلی شده اند ، درمان دارویی خاصی ، به همراه مدیریت وزن حیوان ضروری است. وزن بیمار باید به صورت هفتگی کنترل شود.

دریافت کالری حیوان از راه تغذیه تحت نظر بوده، ترجیحا از غذاهای حجیم با چربی و پروتئین کمتر استفاده شود. در برخی موارد استفاده از مکمل های امگا 3 و گلوکز آمین مفید بوده اند.

فعالیت بدنی مانند شنا و پیاده روی طولانی، برای جلوگیری از افزایش وزن حیوان توصیه می شود. به یقین داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی فقط با دستور جراح دامپزشک و در مواقع لزوم استفاده می شود. ورزش هایی مانند بشین – پاشو ، آب درمانی و فعالیت در آب بسیار موثر هستند.

به خاطر داشته باشید که کاهش وزن حیوان امری ضروری است. اگر به علت درد، حیوان قادر به فعالیت نبود ، لازم است کاهش وزن در برنامه درمانی قرار گیرد.

درمان از طریق جراحی

در مواردی که درمان محافظه کارانه مفید واقع نشد، و یا در موارد بسیار شدید و مزمن، درمان جراحی ، جهت بازگشت فعالیت بدنی حیوان ضروری است. استفاده از انواع ایمپلنت ها و ایجاد مفاصل مصنوعی فلزی مواردی است که در درمان جراحی مورد توجه قرار می گیرند.
روش دیگری برای جراحی ، برداشت بخش سر و گردن استخوان ران و قطه ارتباط این استخوان با لگن است. به این ترتیب پس از جراحی با فعالیت بدنی حیوان و تمرینات خاصی که باید طبق دستور دقیق دامپزشک جراح به دفعات در روز انجام گیرد، مفصلی کاذب در محل تشکیل می شود. اگر چه برای انجام این نوع عمل جراحی ، محدودیت وزنی وجود ندارد ، اما نژاد های کوچک تر به این جراحی پاسخ بهتری می دهند. این جراحی زمانی انجام خواهد شد که روش های درمانی محافظه کارانه مفید واقع نشده و امکان استفاده از روش های دیگر جراحی نیز به علل اقتصادی و یا … وجود نداشته باشد.

 

 

THR=Total Hip Replacement
TPO=Triple Pelvic Osteotomy
FHO=Femoral Head and neck Ostectomy

 

دکتر نازنین جعفری رزیدنت جراحی دامپزشکی دانشگاه تهران

 

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *